تاریخ

قدیم ایران آنلاییشیXarita Isi

آشاغیداکی کلمه لر ایران آنلاییشینی تمثیل ائدرمیش:

آریانا، ایرانوئژ، ایرانویجه، ایراوئژه،  آریا، آریانه، آییریا، آریان.

قدیم ایران آنلاییشی جغرافی خریطه-ده:

آریانا کلمه سی اسکی یونانجا Ἀρ(ε) ιανή Ar(e) ianē[i]  دئیه بیر سایدا یونانلی، ایتالیالیلار (رومیها) طرفیندن اورتاآسیا[ii] ایله هیندو چایی[iii] آراسینداکی بؤلگه-یه وئریلمیش جغرافی آد اولموش. سونرالار بو جغرافی آد افغانیستان  و پاکیستان تورپاقلاری نین دا بیر بؤلومونو ایچرمیش (محتوا ائتمیش)[iv]

قدیم ایرانا (آریانا-یا) حاکیمت ائتمیش حؤکومتلر

آشاغیدا آدی سیرالانمیش دؤلتلر زامان زامان آریانین بیر بؤلومونه، بعضا ده هامیسینا حرکومت ائتمیشلر:

حؤکومتلر

ایللر آراسیندا

خاخامانشانلار (خاخامنشیان)

550- 330 میلاددان اؤنجه یه دک؛

ماکادونلولار:

330-دان 250 میلاددان اؤنجه یه دک.

هیند امپراتورلاری (مَوریانلار)

275-دن 185 ایل میلاددان اؤنجه-یه دک.

گرئکو باخترلر

250-دن 110 میلاددان اؤنجه یه دک. 

گارتلار

160 ایل میلاددان اؤنجه-دن 225 ایل میلاددان سونرایا دک

هیندو- یونانلیلار

155-دن 90 میلاددان اؤنجه یه دک

هندو-سکیتلر

90 ایل میلاددان اؤنجه ... ،

هندو-پارتلار

20-دن 225 میلاددان سونرایا دک

کوشانلار

110 میلاددان اؤنجه-دن 225 میلاددان سونرایا دک،

ساسانلیلار (ساسانیها)

275-دن 650 میلاددان سونرایا دک؛

هندو- ساسانلیلار

345-دن 450 میلاددان سونرایا دک

خیوتینلر (کیداریتلر)

360-دن 465 ایل میلاددان سونرایا دک.

هئپلالیتلر

450-دن 565 ایل میلاددان سونرایادک

                                    

آریانا سؤزونون ائتمولوژیسی و لغت آنلامی

یونانجا Arianē (لاتینجه سی Ariana) Aryan کلمه سینه اساسلانار. بو کلمه اویستاداکی Airiiana )مخصوصا Airyanem Vaejah ایرانویجه، ایران خالقی نین وطنی) کلمه سینه اساسلانمیش. یئنی ایران آدی، آریانا دئییل،  اسکی Ariana آدینی آیری شکیلده تمثیل ائدر. آریانا کلمه سی بیر سانسکریت کلمه سیدیر. یونانلیلار بو یئره Haroyum / Haraiva ائله جه ده "Aria", دئیه قلمه آلارلار[v]. Ariana و Aria باشقا آنتیک عنوانلار Aria اونلارین بیر آیریلماز بؤلومو اولاراق سانسکریت دیلینده اولان Aryan دئییمی و اویستادا اولان Airya کلمه لری اسکی هیند خالقلاری نین اؤزلرینی تانیملادیقلارینا اساسلانار[vi].

ایشیق سؤنمز، 19.01.2018



[i]                            Pliny, Naturalis Historia, book vi, page 23

[ii]                            Smith, William (1980). "Ariana". Dictionary of Greek and Roman Geography. Boston: Little, Brown, and Co. pp. 210–211. Retrieved 2013-05-10.

[iii]                           Bax üstə.

[iv]                           Bax üstə.

[v]                            Ed Eduljee. "Haroyu, Aria / Airan, Herat & Zoroastrianism". Heritageinstitute.com. Retrieved 2016-10-21.

[vi]                           Smith, William (1980). "Ariana". Dictionary of Greek and Roman Geography. Boston: Little, Brown, and Co. pp. 210–211. Retrieved 2013-05-10

 

 

"خاخام انشان یا (هخامنشیان)"  و زبان آنها

در سنگ نبشته "نبونید"، باقی مانده از زمان دولت بابل، کورش خود را شاه "انشان" نامیده، میخوانیم: -"شاه آستیاک در ششمین سالگرد حکمرانی اش سپاه خود را علیه  "انشان" سفربر کرد. سپاه آستیاک شاه خود را عزل و حاکیمیت را به کورش، شاه "انشان" تسلیم کرد". "انشان" از نظر جغرافیایی شمال غربی استان فارس امروزی بوده است. درسنگ نبشته آرامگاه مادر سلیمان (پاسارگاد جعلی) که با خط ایلامی نوشته شده، کورش خود را شاه "خاخام انشان" نامیده است.  اگر کمک مالی یهود به کورش برای شکست بابل در قبال آن آزادی یهودیان زندان بابل  از طرف کورش را درست فرض کنیم، می توان نتیجه گرفت: - حاکیمیتی که کورش آن را "انشان" می نامیده، با توجه به کمک مالی "خاخامان یهود"، حکومت مزبور از طرف اجماع یهود "خاخام انشان" نامیده می شده است. اینکه چرا "خاخام انشان" بصورت هخامنشان/ هخامنشیان در آمده و مفرس شده است، خود داستان دیگری است. اگر مرکب بودن کلمه "هخامنشان"  را قبول کنیم و اتفاقی که بر علیه شاه بابل صورت گرفته به خاطر بیاوریم، ترکیب این کلمه از دو قدرت مالی و نظامی طبیعی به نظر می رسد. بر این اساس اجماع یهود خود را محق میدانسته که به جای "انشان" کلمه "خاخام انشان" بکار برد. بر این اساس کلمه مرکب حل خود را به صورت زیر عیان می کند:

خاخام + انشان = خاخامَنشان.

اگر قبول کنیم، که "خاخامَنشان" شکل فارس جدیدی به خود گرفته است، فرمول زیر بدست می آید:

خاخامَنشان *< خخامَنشان < خخامَنشیان < هخامنشیان.

 Xarita Isi2

خاخامنشیان (خاخام انشان) ربطی به ایرانیت از جمله فارس بودن نداشته اند

زبانی که به "خاخام انشان"(هخامنشیان) نسبت داده میشود، در آن مفرد، جمع و دو تایی (دو آل) در ضمیر شخصی و اسامی، جنسیت با حرف تعریف (مذکر،مؤنث، خنثی) برای اسم عام، و شش حالت (فاعلی، ملکی، مفعول بی واسیطه، مفعول با واسطه، Ablativ و Lokativ) در جمله موجود بوده است. بعلاوه در مقوله جنسیت (حرف تعریف) هیچ قرابتی نه تنها به زبانهای هند و ایرانی، بلکه به زبانهای هندو ژئرمن هم نداشته است. در زبان "خاخامانشان" مثل زباهنهای اسلاوی جنسیت بصورت پسوند ترکیبی به اسم عام اضافه می شده است. برای بهتر تجسم کردن جدولی از حالات اسم عام در جمله نشان داده میشود. امید است مقبول افتد:

زبان فارسی برعکس زبان "خاخام انشان" نه جنسیت و حرف تعریف، نه دو تایی برای اسم عام (Dual)، نه پسوند ترکیبی برای بیان حالات اسم در جمله، هیچکدام از اینها را نمی شناسد. در زبان خاخام انشان نه حالات ملکی و مفعول بی واسطه از هم، نه حالت فاعلی بعلاوه "با"  از Ablativ تشخیص داده می شوند[i].

ایشیق سؤنمز، 21.01.2018



[i]                            Altpersische Sprache* : https://de.wikipedia.org/wiki/Altpersische_Sprache

  • منظور از Altpersisch زبان فارسی نیست، اصلاح رایج و میراث مانده از ادبیات یونان باستان به اوروپاییها می باشد.